Duša širokih obzora

Svi, koji su ga poznavali, svjedoče o jednom: imao je izraz lica beskrajne blagosti, i dušu širokih obzora, u kojoj je jedini gospodar bio duh sa svojom odredbom – duhovitošću. Te su duhovne osobitosti uvjetovale i njegov stvaralački fah – fah komičara. Na tu je stvaralačku odredbu on, dakako, pristajao, ali ju je nastojao i nadići, svoje stvaralačke obzore proširiti tako da se u njihovu spektru nađu sve kvalitete koje bitno određuju ljudskost kao karakterološku danost čija se punina izražajnosti ni u jednoj drugoj umjetnosti nije mogla izraziti kao u kazališnoj umjetnosti. I upravo su se te dvije silnice splele u njemu u nerazrušivo jedinstvo, što je za svoju rezonanciju imalo ono što je Josip Lešić izrazio: “Izuzetan komičar i karakterni glumac, neposrednog i prirodnog tona”.

Rođen je 1901. godine u Sinju, viteškom dalmatinskom gradiću, žive prošlosti, koji je stoljećima bio jedan od bastiona u obuzdavanju osmanskih pohoda na hrvatske zemlje pa se jedna od velikih pobjeda, izvojevana 1715. godine, obilježava viteškom igrom “Sinjska alka”. Danas je teško ustanoviti jesu li sinjski Bakotići bili jedan od ogranaka čuvene hrvtske obitelji Bakotića iz Kaštel-Gomilice koja je hrvatskoj kulturi dala nekoliko značajnih znanstvenika, medicinskih djelatnika, političara i umjetnika (jedan od njih, Fulgencije Bakotić, franjevački redovnik iz XVIII stoljeća, bio je poznati drvorezbar i još se i danas u Dalmaciji čuva njegovih šest raspela s osnovnom karakteristikom: Kristova glava sa naglašenim elementima patnje i s bolnim grčem na licu, s izbačenim kostima prsnog koša i s ranama iz kojih curi zgrušena krv). Ni o njegovim roditeljima nismo, u sadašnjoj situaciji, mogli nešto više doznati. Ono, pak, što je zapisano, to je da se u Zagrebu našao 1923. godine, gdje se upisao u državnu glumačku školu, ali je, usporedno sa studijem, nastupao i na pozornici Hrvatskoga narodnog kazališta. Školu je završio 1927. godine i još tri godine ostao u zagrebačkom HNK-u, a onda se desio presudni obrat u njegovoj stvaralačkoj karijeri: kada je u Banjoj Luci osnovano (1930. godine) kazalište, on postaje jednim od prvih članova toga kazališta i njegovo ime zatječemo na plakatu za prvu predstavu, komponiranu od tri jednočinke: Nušićeva “Hadži Loje”, Odavićeve “Hej, Slaveni!” i Švabićeva “Povratka”. Jozo je nastupio u “Hadži Loji”, u ulozi Šaćir-efendije Biserovića. Nastupio je i u drugoj premijernoj izvedbi, u Čorivićevu “Zulumćaru”, u dvjema epizodnim ulagama (Ciganin i Drugi momak). U trećoj premijernoj izvedbi, u “Scampolu” Daria Nicodemija pojavio se u ulozi Nepoznatog gospodina i, u povodu ove izvedbe, imamo i prvi zapis o Jozi Bakotiću u ovom kazalištu. Božidar Vesić, književnik, prvi dramaturg i prvi kazališni kritičar zapisao je u “Službenom listu” koji je i kulturi posvećivao pozornost:

Pojava Nepoznatog gospodina, jednog od onih uličnih udvarača s kojima i policija ima posla, svratila je pozornost publike, jer se g. Josip Bakotić umio dobro snaći u toj sporednoj ulozi kako svojim vanjskim izgledom, tako i svojim držanjem.

I u četvrtoj premijeri zatječemo ime Joze Bakotića. Možda sve to ne bi bilo tako kuriozitetno da sve te četiri premijere nisu izvedene u svega – sedam dana, od 18. listopada kada je Kazalište otvoreno, od 26. listopada, kada je izveden “Đido”. Ipak, usprkos zaokupljenosti, daje se zamijetiti da Bakotić u prvim danima nije predstavljao prvu garnituru glumaca, među kojima se našao Vjekoslav Afrić čim se, nešto kasnije, pojavio u Banjoj Luci. Njegove kreacije, iako u drugom planu, međutim, nisu mogle umaći kritičarskom zapažanju, makar i razmatrane, ponekad, u pasažu, u globalnoj ocjeni s drugim kreacijama, kao što je učinjeno u povodu naredne predstave, u kojoj je bio angažiran. Bila je to predstava “Tamo daleko” Milice Jakovljević, izvedena 13. studenoga 1930. godine, gdje je kritičar u zajednički sud sveo ostvarenje četvorice aktera s Jozom Bakotićem i zaključio da su svoje epizode “odigrali zanimljivo i korektno”. I za nastup u drami “Crkveni miš”, mađarskoga dramskog pisca Ladislava Fodora, za Jozu Bakotića će se reći da je, uz nekoliko drugih glumaca, “pobrao lovorike”.

Nešto širu ocjenu o njegovu stvaralaštvu nalazimo u prikazu “Ivkove slave” Stevana Sremca gdje je Jozo Bakotić tumačio lik s imenom Neko. Uz primjedbu da je Bakotić pretjerivao u “iznalaženju komičnoga u izvjesnim momentima” stoji da je to bilo “dobro primljeno”. S druge strane, u “Misterioznom Kamiću” Josipa Kulundžića kritičar je zapisao sažetu, ali vrlo odredljivu ocjenu: “Grobar g. Josipa Bakotića zpažen je kao neposredan, pored sve malenkosti uloge”. Očito je da Bakotiću nisu smetale sporedne uloge, i njima je pristupao sa svom stvaralačkom marljivošću i, što je posebno značajno, u svim je takvim ulogama postizao ono što smo, kao bitnu odrednicu njegova duha istakli na samom početku – PRIRODNOST. S tom svojom urođenom prirodnošću promicat će kazališnim pozornicama Banje Luke, Zagreba, Sarajeva, ostavljajući neizbrisive tragove i kao vrsni komičar, ali i kao snažan karakterni glumac, bez obzira je li se radilo o tzv. narodnim komadima, natopljenim folklorom, ili o vodviljima, koji su najčešće bili na repertoaru kazališta, u angažmanu kojih se nalazio, ili dramama u kojima su razmatrana duboka pitanja čovjekove egzistencije. Jer, bilo u kojoj ulozi se nalazio, on nikada nije dopuštao da ga ponese matica nametanja gledalištu; u svakoj je ulozi tražio onaj unutarnji razmjer između utkane emocije u literarnoj strukturi i izražajnih sredstava kojima se koristio. Jednu takvu kreaciju Joze Bakotića kritičar je okvalificirao na sljedeći način:

Međutim, gosp. Bakotić je ovaj put dao nešto novo. Odavno se nije tako pribrano i odmjereno kretao na pozornici. Njegova je razbarušenost bila svedena na najmanju mjeru. Umjetnički nagon je nadjačao sklonost ka grotesknim prepadima kabotena. S više vlastite unutrašnje discipline gosp. Bakotić može vremenom postati dobar tumač lake komike.

Sud se odnosi na tumačenje Klausa u komediji “Odgođena noć” dvojice njemačkih komediografa – Franza Arnolda i Ernesta Bacha. Već se u narednim nastupima opet pojavio u epizodama, o čijim su kreacijama izricane uzgredne ocjene ili isposredovane ocjenama drugih aktera, kao što se desilo u Sterijinu “Kir Janji”, gdje je tumačio slugu Petra, a kritičar će ocjenu o njegovoj kreaciji formulirati na sljedeći način: “Kir Dima G. Almažanovića je majstorski izrađen. Isto tako i sluga Petar g. Josipa Bakotića”. A za nastup u Nušićevoj komediji “Put oko sveta” bit će zabilježeno da su Bakotić i još nekoliko glumaca bili “iskreni i sposobni suradnici glavnih junaka”. Ovakvi sudovi nisu bili izraz pune promišljenosti već dovijanje kritičara da nađe način kako bi spomenuo i aktere jedne predstave koji su bili na margini scenskog događaja. Jednostavno, ograničen prostorom u tisku, sažimao je ocjenu na formulaciju koja se i ne može koristiti kao koristan sud. Od takvih su postupaka najviše stradali glumci čija se stvaralačka energija i umjetnički domet svodio na uzgredne zapise. Ali, to je usud glumačkoga poziva, i glumac se morao miriti s tim, a nama, koji nastojimo od zapisa i njihovih ulomaka uskrsnuti istinski stvaralački lik jednog dramskog umjetnika, ostaje da dokučujemo kakva se prava istina krije iza tako ovlašno sročenih sudova, od kojih, kako vidimo, nije bio pošteđen ni Josip Jozo Bakotić. U toj smjeni serioznih sudova o Bakotićevim kreacijama i zbirnih ocjena koje su, uistinu, malo govorile, protekla je prva sezona Joze Bakotića u Narodnom pozorištu Vrbaske banovine, kako se službeno nazivalo banjolučko kazalište.

Sljedeća sezona, 1931./32. počela je Bakotićevim nastupom u komediji “Karlova tetka” Brandona Thomasa i u Gogoljevoj “Ženidbi”, o kojima će kritičar zapisati:

Ostat će dugo u našem sjećanju i pojava g. Kutjare i Bakotića (njegov Ževakin je nenadmašan, kao i Lord Baberli – Karlova tetka).

I to će biti jedan od posljednjih sudova koji su nam pomogli da, koliko-toliko, dokučimo stvaralački profil Josipa Joze Bakotića u prvim sezonama njegova umjetničkog rada iako će ga gledatelji banjolučkoga kazališta imati prilike gledati u skoro stotinu različitih likova do sezone 1935/36. kada će napustiti Banja Luku i, kao i drugi glumci njegova vremena, krenuti pozornicama međuratne Jugoslavije, pa će se naći i u Nišu, i u Beogradu, da bi se, potom, obreo u Sarajevu, gdje će provesti narednih pet sezona.

Prvi bljesak scenskog svjetla na sarajevskoj pozornici Jozo Bakotić je doživio na premijeri Shakespeareova “Julija Cesara”, održanoj 9. rujna 1939. godine. Međutim, prvi zapis o njemu pronašli smo u “Jugoslavenskom listu” od 26. rujna, u kritičkom osvrtu Miroslava Werlea na predstavu “Ljubavnik svih žena” domaćeg pisca Milana Ćurčića. U općem negativnom sudu i o drami i o njezinoj izvedbi, Werle zaključuje svoje opservacije sentencijom da se o Jozi Bakotiću teško može dati “konačan sud, tim prije što je u ulozi statista u Shakespeareovoj drami uspio pobuditi pozornost publike”. U istom će listu, nekoliko dana kasnije, o Bakotiću pisati i kritičar Jovan Palavestra u povodu obnovljene izvedbe Tijardovićeve “Male Floramy”. Glas će mu okarakterizirati kao bariton-tenor “buffo”, a o samom nastupu izreći će svoj sud s neskrivenim ushitom:

Glavni komični dio operete i nekoliko buffo-vokalnih mjesta svladao je g. Bakotić, u ulozi Bepa Pegulje, splitskog luftike, sojtarije i šereta. Koristeći sva sredstva, groteske i karikature, improvizacije i sjajni, apsolutno vjerni splitski žargon, Bakotić je ovom ulogom pružio maksimum mogućnosti za širok nesuzdržan smjeh u dvorani. Eksterijerom sav od komičnih elemenata, pod reflektorima karikature, G. Bakotić je operetski zabavljao do potpunosti.

Očito je da je sarajevsko gledateljstvo bilo iznenađeno i njegovim glasovnim mogućnostima i njegovom komikom, kojima je već bio ovladao i u razvijenijim scenama – zagrebačkoj (na samom početku) i beogradskoj (pred sam dolazak u Sarajevo). Jedan od značajnih kazaličnih događaja u Sarajevu bilo je postavljanje tragikomedije “Kameleoni” Tita Strozzija. To je “djelo-vrisak”, kako ga je okarakterizirao kazališni kritičar Miro Borojević, politička drama koja podjednako osuđuje i ljevičarstvo i desničarstvo, “ona je fini bič, ispleten iz riječi, koji šiba po duši onih koji se još nisu umrtvili i uvukli u lažni oklop idejne neprobojnosti, da shvate kako je čovjek čovjeku brat”, i da se čovječanstvo oslobodi svoje raspetosti na križu između ljevice i desnice. Zbog toga se nalazi u stalnom gušenju, u stalnoj borbi od Kajina do dana današnjega. Glavni su protagonisti: Ras Trul, predstavnik ljevičarstva, knez Nikola Tobolski, predstavnik desničarstva, Job Kar, predstavnik običnih smrtnika, i Lav Iron, koji sve vidi i sve oprašta, sve razumije. Jozi je Bakotiću dodijeljena uloga Joba Kara. Bez obzira što su kritičari već isticali Bakotićeve stvaralačke kvalitete, za kritičara Miru Borojevića on je i dalje bio iznenađenje. Evo kako je u cjelini vidio kreaciju Joze Bakotića:

G. Bakotić nas je, u ulozi Joba Kara, iznenadio. On je bio i gestom i glumom i glasovno, dobar. Što više, i izraz njegov je davao dojam onog tipa koga je igrao, a da pritom ni jednim nervom nije otišao u karikaturu. Doista, drugi čin, koji inače, nije naročito radnjom bogat, prenijeli su gg. Orlović, Strozzi i Bakotić odlično… Da, kameleoni će ostati kao jedno od dobrih stvari koje su prešle preko naše pozornice.

Jozo Bakotić je nastupio i u opereti Johanna Straussa “Slijepi miš”, ali se kritičar Jovan Palavestra ustvrdio samo da je publika bila zadovoljna i da su joj posebno uveseljenje pružile “karikature gg. Bakotića i Lekića”.

Poslije uvjerljiva početka, Jozo Bakotić se potom izgubio iz vidnog polja kritičarskih opservacija. Zašto se to desilo, teško je odgonetnuti. Čini se, ipak, da krivnja nije bila ni kod kritičara, ni kod Bakotića – jednostavno redatelji su mu dodjeljivali epizodne uloge koje Bakotiću nisu davale dovoljno mogućnosti da se u punoj mjeri iskaže. I tako, dok u najavama predstava imamo priliku iščitavati njegovo ime, istina, na samom dnu afiša, kritika ga je tek uzgred spominjala ili potpuno izostavljala njegovo ime sa svojih kritičarskih stupaca.

Potom je uslijedio jedan od naših povijesnih prevrata: nakon travanjskog rata, na tlu nekadašnje kraljevine formirana je Nezavisna Država Hrvatska, u korpus koje je ušla i Bosna. Nastupilo je prazno prijelazno vrijeme koje je trajalo sve do lipnja, kada je ponovno proradilo Sarajevsko kazalište, iako je intendantom, već 11. svibnja, bio imenovan Alija Nametak. Prva je predstava u novim uvjetima izvedena 13. lipnja 1941. godine, a na repertoaru se našla drama Ahmeda Muradbegovića “Na Božjem putu”. Redatelj je bio Vaso Kosić, a od glmaca su nastupili: Jelena Kešeljević, Olgica Babić, Paula Jesić, Vera Krog-Orlović, Slavija Kopač, Miro Kopač, Đuro Karmelić, Ante Franjković, Faik Živojević i – Jozo Bakotić. O predstavi je izašao nepotpisani kritički osvrt, ali je, u cjelini, osim posljednjeg pasusa (u kojem je rečeno da su svi glumci bili izvrsni), bio posvećen samom djelu.

Prva predstava u novoj kazališnoj sezoni (1941/42.) bila je drama Ademage Mešića “Ismet i Almasa”. Prvi put će se, kao kazališni kritičar, pojaviti i Vladimir Jurčić, i susrest ćemo se sa zavidnim kritičarskim opservacijama iz kojih se jasno vidi profil svakog aktera i njegov istinski doprinos scenskom činu. Naslovne su uloge bile posvećene mladim glumcima – Anti Franjkoviću i Nevenki Veselinović, a uloga Vezira, Almasina oca, koji namjerava adoptirati pametna ali siromašna Ismeta, dodijeljena je – Jozi Bakotiću. Njegovu kreaciju će Vladimir Jurčić okarakterizirati sljedećim riječima:

Uz protagoniste naročito odskače dostojanstven Vezirov lik. G. Jozo Bakotić bio je na visini kroz čitavu radnju. Nastup njegova Vezira je impozantan i duboko je impresionirao gledatelje. Strog izražaj lica, kretanje, poza, govor – djelovao je snažno i istaknuo Vezirovu strogost i krutost. Na mahove taj ponosni i kruti Vezir bio je i zabrinut otac, koji je svoje dijete ljubio.

Nisu to još izrazito precizne formulacije kritičkih zapažanja, kakve ćemo, kasnije susretati kod Jurčića, ali karakterizacija samog stvaralačkog postupka Bakotićeva jest potpuna i cjelovita. Jurčiću imamo zahvaliti što je on, naknadno, posvetio pozornost Muradbegovićevoj drami “Na Božjem putu” i skrenuo našu pozornost na Bakotićevu realizaciju staroga sluge Hasana u domu Omerbega Idrizbegovića koji odlazi na hadž, a svoju kćer Lejlu povjerava na čuvanje upravo Hasanu. Po Jurčiću je Jozo Bakotić “uspio iznijeti dobro porostudiranu i pažljivo izrađenu ulogu. Bio je prirodan, dobrodušan i priprost sluga”. Jurčić je Bakotićevu kreaciju zapazio i u postavci foklorne drame Rasima Filipovića. “Od kako je Banja Luka postala”, “čiji je bijedni nakazni Selim bio junak dana, naročito ostvarena kreatura jadnika sa stotinu nedostataka”. Kreaciju će Jurčić okvalificirati “odličnom”.

Prisjetimo se: i u prvoj postavci Straussova “Slijepog miša” g. Bakotić je tumačio ključara kaznionice, ali je kritičar Jovan Palavestra samo uzgred spomenuo njegovo ime u svojim opservacijama. Nasuprot njemu, Vladimir Jurčić, koji se, već odranije, počeo potpisivati pseudonimom “Theatralis”, za njegovu glumačku kreaciju je rekao da je to bila “veoma uspjela igra g. Bakotića koji je ključara kaznionice, Froscha, ingeniozno ostvario postigavši ozbiljan i značajan uspjeh, svakako najveći od svih interpretatora”. Nije se zadržao samo na tome: i za njegovu glazbenu interpretaciju rekao je da je “stvorio originalna ključara”.

Ovim je svojim ostvarenjima Jozo Bakotić stao uz bok tadašnjim vodećim glumcima sarajevskoga glumišta: Safetu Pašaliću, Avdu Džinoviću, Nikoli Hajduškoviću, Jolandi Đačić, Jeleni Kešeljević, Olgici Babić. Ali je bio i raznovrsniji od njih: postizao je očevidne uspjehe i kao pjevač i kao komičar i kao dramski lik. Njegove pjevačke kvalitete bile su odjek davnašnje situacije, kada je u rodnom Sinju izučavao brijački zanat, a majstor mu govorio da ide u svijet i posveti se nečemu što mu je bilo znatno bliže od britve. To ga je i navelo da se otisne u Zagreb i da se tamo, po nagovoru jednog prijatelja, prijavi na audiciju za opernog pjevača. Nakon audicije direktor opere mu je ponovio riječi njegova majstora: “Baci ti, brajko, svoju britvu u Savu”. To je bio znak da je položio, ali s upozorenjem da mora školovati glas. Prva opera u kojoj je nastupio bila je opera “Eugenij Onjegin”. Kasnije će, na nagovor Vjekoslava Afrića, upisati i glumačku školu i ubrzo nastupiti u “Hamletu”, makar i u ulozi Prvog grobara. Uspjesi na sarajevskoj sceni bijahu i plod njegova upornog učenja, ali i stečena iskustva življenjem na pozorišnim daskama već skoro dva desetljeća. Nesuđeni sinjski brijač izrastao je u glumačku veličinu.

Glumačke mogućnosti Joze Bakotića, koje su se razvijale ravnomjerno, bez dramatskih skokova, uzleta i padova, bile su na osobitoj provjeri u dvjema predstavama koje su slijedile iza nekoliko epizodnih uloga (u Hauptmanovoj drami “Pred zalazak sunca”, Mollièreovim “Učenim ženama”, u “Rajskom vrataru” Eugena Gerbora): u “Raseminom sevdahu” Ahmeda Muradbegovića i u opereti “Mamselle Nitouche”. U “Raseminu sevdahu” će mu pripasti jedna od najsloženijih uloga – uloga maloumnoga Mušana, koji ljubav svoga mlađeg brata Rasima i djevojke Raseme stavlja pred gotovo tragična iskušenja – vjenčavši Rasemu za sebe! Literatura je formulaciju ovoga lika dala u širokom psihološkom registru smatrajući ga jednim od najprodubljenijih, karakterološki snažno osvijetljenih likova. Tom se izazovu Bakotić spremno odazvao, iznenađujući svojim stvaralačkim poletom i one koji su ga dobro poznavali, dokazavši da se ne da smjestiti u fah komičara za koji je, možda, najviše bio predisponiran, već da ima snage i za stvaranje snažnih karakternih likova. Ali, odmah potom, on će zaigrati u prostodušnoj opereti francuskog pisca Hervea “Mamselle Nitouche”, opet u glavnoj muškoj ulozi, kao Celestin, lik dvostrukoga lica – lažnog moraliste i lukava prevrtljivca. Lik je bio strogo kliširan, vrlo često igran na gotovo svim pozornicima svijeta, ali Jozo se Bakotić nije zadovoljavao “već viđenim”, tražio je i u tim “ovještalostima” originalne impulse, nadigravao se sa samim likom, ne libeći se spustiti se i do groteske. U kreiranju lika koristio je i svoje izrazite pjevačke mogućnosti i, upravo tim pjevnim pasažima, stvarao komične naboje, dograđujući ih efektnim gestama i “komičnim prenemaganjima”. Svojim “stalnim, živahnim sudjelovanjem u radnji – Bakotić je bio nositelj komike. Općinstvo je s velikim zadovoljstvom i ugodnim osjećajem pratilo njegove smiješne akrobacije”, zapisao je kritičar Vladimir Jurčić.

Gostovanje Branka Gavelle u Sarajevu 1942. godine popraćeno je izuzetnim publicitetom, naročito u “Hrvatskoj pozornici” koju je samo Kazalište izdavalo. Na prvom je mjestu tiskan opsežni zapis Hamida Dizdara, urednika lista, s naslovom “Shakespeare i njegov Hamlet”, pa kratki esej Ahmeda Muradbegovića “Dr. Branko Gavella i njegov umjetnički rad”, pa tekst Jože Horvata “Stari Dubrovčani i Shakespeare”. Glavella je na sarajevsku scenu postavio dva djela: “Hamleta” i Držićeva “Dunda Maroja”. Na žalost, spektakularnost izvedbe “Hamleta” bacila je u zasjenak drugu njegovu predstavu, “Dunda Maroja”. Istina, pred premijeru ovoga Držićeva djela u Hrvatskoj će pozornici biti tiskan opsežan esej Marka Foteza koji je načinio dramaturšku obradbu “Dunda Maroja” i prilagodio ga zahtjevima moderne scene. U predstavi je briljirala Azalea Đačić, kao Petrunjela, a Jozo je Bakotić bio prvi sarajevski Popiva koji mu, ipak, nije omogućavao jači razmah na pozornici.

Do kraja ove sezone imat će još jednu značajniju ulogu u domaćoj opereti – “Pjesmom kroz život”, za koju je glazbu priredio mladi skladatelj Milan Asić, a u kojoj je Bakotić “uspostavio dodir s općinstvom, davši inače mrtvoj ulozi i humora i komične razuzdanosti”. Onda će napraviti veliku stanku do kraja sezone, pojavit će se samo jedanput u “Svetom Franji”i Marija Ferignija.

Ni cijelu narednu sezonu 1943/44. neće imati nikakvih angažmana, a onda će otići u Zagreb, gdje će ostati tri sezone, i ponovno se vratiti u Sarajevo – u sezoni 1947/48. U Sarajevu će se prvo pojaviti u Nušićevoj “Ožalošćenoj porodici” kao Proka Purić, a zatim u “Djelidbi” Skendera Kulenovića, kao Anto Brekalo.

Na kraju sezone ponovo je postavljen “Dundo Maroje”, u režiji Vase Kosića, a Jozi je Bakotiću dodijeljena naslovna uloga. Za njega i za njegova slugu Bokčila, kojega je tumačio Luka Delić, kritičar časopisa “Brazda” Ahmed Hromadžić je zapisao da su dali “dobre, uvjerljive uloge”, kod kojih se “i u pokretima i u glasu osjeća sklad, potrebna umjerenost”, te da su im pojave bile “reljefne i pojedinačne i u odnosu na čitavu radnju komedije”.

U narednoj sezoni susrećemo ga već u prvoj predstavi, u “Danu odmora” Valentina Katajeva, gdje je dao “dobru igru” u ulozi Zajceva. U Sarajevu će provesti i 1949/50. Sezonu, pojaviti se u Sterijinoj komediji “Kir Janja” – u ulozi Petra. Potom će biti umirovljen i vratiti se u Banja Luku, gdje je i započeo svoju umjetničku karijeru. U Banjoj Luci će, ulogom “Dunda Maroja” u istoimenoj Držićevoj komediji, obilježiti 35. obljetnicu svoga stvaralaštva. Tonom, punim respekta, kritičar “Krajiških novina” Branko Milanović ostavit će za sobom dulji, veoma seriozan, iako s naglašenim pijetetom, zapis, koji je i svojevrsna rekapitulacija onoga što je ovaj umjetnik stvorio kroz 35 minulih godina, od kojih je najviše i proveo u Banjoj Luci:

Po nepresušnim izvorima svoje vedrine i trajanja Držićeva komedija je veoma pogodna za obilježavanje pojedinih jubileja. Zato je izbor “Dunda Maroja” kao predstave u kojoj je stari glumac Jozo Bakotić proslavio tridesetpet godina svoje glumačke egzistencije, a banjalučko pozorište označilo 450 godišnjicu Držićeva rođenja, bio vrlo umiješan i srećan. S elementima svoje svježine i dugovječnosti, djelo, u kojem je slavljenik igrao naslovnu ulogu, i samo simbolično izražavao želje koje se, bar u ovakvim prilikama, iskreno upućuju: dobro zdravlje, dug i plodan vijek.

Svakako da je najljepši utisak koji se mogao steći i na ovoj predstavi, posvjedočio uvjerenje da nekadašnje kreativne snage Joze Bakotića nisu izlapjele. U ocjeni njegove igre Dunda mogu se slobodno primijetiti i objektivne kritičke norme, a ne samo oprezno diplomatsko mišljenje, prelomljeno kroz prizmu jubilejske prigodnosti. Riječ je o jednom dobrom glumcu čiji je Dundo dat jasno i plastično. Jednostavnost, sa kojom je Bakotić igrao, nije nipošto značila osiromašenje Dundinog psihološkog profila, jer je on izrazio i njegov tvrdičluk, i njegovo izvitopereno životno iskustvo, i njegove predikatorske namjere, ali i neprebolni jad starosti, bespomoćnost onog čiji se život sužava i gasi. Za unutrašnja, duševna talasanja Bakotić nalazi prirodan produžetak u glasu i gesti, odmjerenom ali karakterističnom, pa je upravo u postojanom prisustvu tog sklada najvažniji kvalitet njegove glume.

U svojoj monografiji o Narodnom pozorištu u Sarajevu Josip Lešić je istaknuo da je Josip Bakotić

svojom mnogostrukošću i neposrednim dodirom s publikom, plijenio gledalište svojom izvanrednom komikom”, a na drugom mjestu (Monografija o banjolučkom teatru) naglasio da je bio “izuzetan komičar i karakterni glumac, neposrednog i prirodnog tona.

Umro je, bez potomstva, u Banjoj Luci, 1971. godine. Prah zaborava, nesmiljeni neprijatelj dramske umjetnosti, u sve većim i neprozirnijim naslagama, taloži se na njegovo ime, na jednu osebujnu umjetničku ličnost, koja je znala u ime čega je živjela, ne polažući, vjerojatno, nade u to da će se kasniji naraštaji sjećati njega i njegovih glumačkih ostvarenja.

Iz: VUJANOVIĆ VOJISLAV / GRIMIZNA OGRLICA
Teatarska baština BiH: Portreti glumaca
(Sarajevo: HKD Napredak, 2010)

Teatrografija: Uloge Joze Bakotića

Sarajevo

Sezona 1939/40.

Milan Ćurčić: Ljubavnik svih žena
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 23. 9. 1939.
Uloga: Direktor policije

Sergio Pugliese: Junak
Režija: Milan Orlović
Premijera: 7. 10. 1939.
Uloga: Bilji

Rasip Filipović: Od kako je Banja Luka postala
Režija: Jovan Tanić
Premijera: 9. 11. 1939.
Uloga: Selim

Tito Strozzi: Kameleoni
Režija: Tito Strozzi
Premijera: 3o.11.1939.
Uloga: Job

Vasilije Škvarkin: Pozajmljena lira
Režija: Lidija Mansvjetova
Premijera: 23. 12. 1939.
Uloga: Komičar

Jirži Verber – Josip Majer:
Napoleonov dvojnik
Režija: Lidija Mansvjetova
Premijera: 11. 1. 1940.
Uloga: Savari

Milovan Glišić: Dva cvancika
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 17. 2. 1940.
Uloga: Panoramdžija

Arnoldo Fraccaroli: Mala Biragi
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 6. 4. 1940.
Uloga: Luka de Robio

Johan Strauss: Slijepi miš
Režija: Lidija Mansvjetova
Premijera: 4. 5. 1940.
Uloga: Froš

Dimitrije Atanasijev: Klasna lutrija
Režija: Lidija Mansvjetova
Premijera: 16. 5. 1940.
Uloga: Ujka Pera

Andre Birabeau: Je li moguće?
Režija: Lidija Mansvjetova
Premijera: 1. 6. 1940.
Uloga: Valoten

Sezona 1940/41.

Edmond de Rostand: Orlić
Režija: Lidija Mansvjetova
Premijera: 21. 9. 1940.
Uloga: Otranski

Ilja Arnoldović Iljf – Jergej Petrovič Petrov: Dvanaest stolica
Režija: Jovan Tanić
Premijera: 28. 9. 1940.
Uloga: Korebjenkov

Rasim Filipović: Mošćanice, vodo plemenita
Režija: Jovan Tanić
Premijera: 17. 10. 1940.
Uloga: Avdo

Lorens Emet Huxley: Veliko čišćenje
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 25. 1. 1941.
Uloga: Inspektor Snelgrov

Henrik Ibzen: Divlja patka
Režija: Lidija Mansvjetova
Premijera: 15. 2. 1941.
Uloga: Grober

Aleksandar Nikolajević Ostrovski: Šuma
Režija: Lidija Mansvjetova
Premijera: 15. 3. 1941.
Uloga: Bodajev

Ahmed Muradbegović: Na Božjem putu
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 13. 4. 1941.
Uloga: Hasan

Rosso di San Secondo: Haljine plešu
Režija: Đuro Karmelić
Premijera: 21. 6. 1941.
Uloga: Dimitrijev

Sezona 1941/42.

Ademaga Mešić: Ismet i Almasa
Režija: Lidija Mansvjetova
Premijera: 20. 9. 1941.
Uloga: Vezir

Carlo Goldoni: Sluga dvaju gospodara
Režija: Hinko Tomašić
Premijetra: 4. 10. 1941.
Uloga: Doktor Lombardi

Jakša Kušan: Dva Morića – dva špašića
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 10. 10. 1941.
Uloga: Kara Hadži Alija

Johann Štrauss: Šišmiš
Režija: Lidija Mansvjetova
Premijera: 8. 11. 1941.
Uloga: Froš

Gerhard Hauptmann: Pred zalazak sunca
Režija: Vaso Kosić
Premijeta: 11. 11. 1941.
Uloga: Ebiš

Jean – Baptiste Poquelin, Móllière:
Učene žene
Režija: Kalman Mesarić
Premijera: 6. 12. 1941.
Uloga: Biježnik

Eugen Gerber: Rajski vratar
Režija: Kalman Mesarić
Premijera: 20. 12. 1941.
Uloga: Glista

Ahmed Muradbegović: Rasemin sevdah
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 15. 1. 1942.
Uloga: Mušan

F. Herve: Mamzel Nituš
Režija: Lidija Mansvjetova
Premijera: 28. 1. 1942
Uloga: Celestin

Srećko Albini: Barun Trenk
Režija: Vaso Kosić
Premijetra: 7. 3. 1942.
Uloga: Klemens Vurzbacher

Brandon Tomas: Čarlijeva tetka
Režija: Kalman Mesarić
Premijera: 3. 7. 1942.
Uloga: Lord Frankort Beberli

Sezona 1942/43.

Marin Držić: Dundo Maroje
Režija: Branko Gavella
Premijera: 14. 11. 1942.
Uloga: Popiva

Milan Asić: Pjesmom kroz život
Režija: Sčavko Midžor
Premijera: 25. 11. 1942.
Uloga: Arnold

Mario Ferrigni: Sveti Franjo
Režija: Hinko Tomašić
Premijera: 22. 4. 1943.
Uloga: Ginepar

Slavko Midžor: Siroče sa Bistrika
Režija: Sčavko Midžor
Premijera: 25. 5. 1943.
Uloga: Salko

Sezona 1947/48.

Branislav Nušić: Ožalošćena porodica
Režija: Stanko Kolašinac
Premijera: 30. 10. 1947.
Uloga: Proka Purić

Skender Kulenović: Djelidba
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 5. 2. 1948.
Uloga: Anto Brekalo

Marin Držić: Dundo Maroje
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 16. 5. 1948.
Uloga: Dundo Maroje

Sezona 1948/49.

Valentin Katajev: Dan odmora
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 18. 10. 1948.
Uloga: Zajcev

Jovan Sterija Popović: Kir Janja
Režija: Bora Hanauska
Premijera: 27. 12. 1948.
Uloga: Petar

---

BANJA LUKA

Sezona 1930/31.

Alexandre Bisson: Gospođa X
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 9. 12. 1930.
Uloga: Valmeron

Dario Nikodemi: Skampolo
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 25. 10. 1930
Uloga: Nepoznati gospodin

Franz Arnold – Ernst Bach: Odgođena noć
Režija: Dušan Mitrović
Premijera: 24. 2. 1931.
Uloga: Klaus Rajling

Uroš Dojčinović: U zatišju
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 24. 3. 1931.
Uloga: Ivković

Sandor Lukači: Riđokosa
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 2. 4. 1931.
Uloga: Pepi

Franz Arnold – Ernst Bach:
Nasilno nastanjivanje
Režija: Dušan Mitrović
Premijera: 23. 6. 1931.
Uloga: Gerhard

Branislav Nušić: Hadži Loja
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 18. 10. 1930.
Uloga: Šaćir efendija Biserović

Risto I. Odavić: Hej, Sloveni!
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 18.10. 1930.
Uloga: Simon Zdenčić

Svetozar Ćorović: Zulumćar
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 19. 10. 1930
Uloga: Ciganin, Drugi momak

Janko Veselinović – Dragomir Brzak: Đido
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 26. 10. 1930.
Uloga: Andreja, Četvrti momak

Stevan Sremac: Zona Zamfirova
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 28. 10. 1930.
Uloga: Prvi Ciganin

Milan Ogrizović: Hasanaginica
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 4. 11. 1930.
Uloga: Husref

Branislav Nušić: Svet
Režija: Dušan Mitrović
Premijera: 11. 11. 1930.
Uloga: Učitelj muzike

Milica Jakovljević (Mir – Jam): Tamo daleko
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 13. 11. 1930.
Uloga: Joška

Ivo Vojnović: Smrt majke Jugovića
Režija: Miloš Rajčević
Premijera: 1. 12. 1930.
Uloga: Prvi Turčin

Laszlo Fodor: Crkveni miš
Režija: Dušan Mitrović
Premijera: 16. 12. 1930.
Uloga: Gospodin Kvapil

Borisav Stanković: Koštana
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 23. 12. 1930.
Uloga: Kmet ciganski

Edouard Brisebarre – Eugene Nus:
Pariska sirotinja
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 14. 1. 1931.
Uloga: Josif, Prvi nosač

Stevan Sremac: Ivkova slava
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 3. 2. 1931.
Uloga: Neko

Josip Kulundžić: Misteriozni Kamić
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 7. 2. 1931.
Uloga: Policajac, Grobar

IlijaOkrugić – Sremac: Šokica
Režija: Dušan Mitrović
Premijera: 10. 2. 1931.
Uloga: Drugi vojnik, Prvi momak

Jovan Popović Sterija: Kir Janja
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 14. 3. 1931.
Uloga: Petar

Branislav Nušić: Put oko sveta
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 17. 3. 1931.
Uloga: Glumac, Kondukter, Poglavica plemena Odžidži, Emin

Victorien Sardou: Prisni prijatelji
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 9. 5. 1931.
Uloga: delarišodija

Edo Toth: Seoska lola
Režija: Miloš Rajčević
Premijera: 5. 5. 1931.
Uloga: Smiljanić

Branislav Nušić: Velika nedelja
Režija: Miloš Rajčević
Premijera: 19. 5. 1931.
Uloga: Nikola, Vojnik

Sezona 1931/32.

Nikolaj Vasiljevič Gogolj: Ženidba
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 13. 10. 1931.
Uloga: Ževakin

Brandon Thomas: Karlova tetka
Režija: Dušan Radenković
Premijeta: 6. 10 1931
Uloga: Baberli

William Shakespeare: Mletački trgovac
Režija: Dušan Radenković
Premijeta: 15. 3. 1932.
Uloga: Graciano

Branislav Nušić: Običan čovjek
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 29. 9. 1931.
Uloga: Vićentije Popović

Branislav Nušić: Protekcija
Režija: Dučan Radenković
Premijetra: 20. 10. 1931.
Uloga: Praktikant

Josip Freudenreich: Graničari
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 22. 12. 19031.
Uloga: Prvi građanin

Johann Nestroy: Tri bekrije
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 3. 12. 1931.
Uloga: Fircalić, Lucifer

Andre Lorde – Pierre Chaine:
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 17. 11. 1931.
Uloga: Žorž

Milovan Glišić: Podvala
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 10. 11. 1931.
Uloga: Petko

August Šenoa – Milivoj Dežman: Zlatarevo zlato
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 3. 11. 1931.
Uloga: Kaptolović

Branislav Nušić: Knez Ivo od Semberije
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 8. 11. 1931.
Uloga: Prvi starac

Petar Kočić: Jazavac pred sudom
Režija:Dušan Radenković
Premijera: 18. 10. 131.
Uloga: Doktor

Miroslav Krleža: Gospoda Glembajevi
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 8. 12. 1931.
Uloga: Dr. Thel. Et phil. Alojzije Silberbrandt

Branislav Nušić: Svetski rat
Režija: Dušan Radenković
Premijeta: 15. 12. 1931.
Uloga: Tešić

Borisav Stanković: Koštana
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 23. 12. 1930.
Uloga: Kmet Ciganin

Adophe Dennery – Eugene Cormon:
Dvije sirotice
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 27. 10. 1931.
Uloga: Markiz de Malj, Marten

Aleksa Šantić: Hasanaginica
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 18. 10. 1931.
Uloga: Četvrti momak

Sen George – Jean Bayard: Marija, kći puka
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 5. 1. 1932.
Uloga: Filip

Luis Verneuil: Rođaka iz Varšave
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 2. 2. 1932.
Uloga: Erčibald Birel

Philippe – François Pineli, Dumanoir – Adolphe Dennery:
Kaplar Miloje (Prerada: A. Božić)
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 1. 3. 1932.
Uloga: Milenko, Stanimir, Sreja

Jean – Baptiste Poquelin, Móllière:
Žorž Danden
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 12. 1. 1932.
Uloga: Kolen, Ulični pjevač

John Hartley Manners: Peg, srce moje
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 8. 3. 1932.
Uloga: Artur

Ivan Iljič Mjasnicki (Barišev): Čikina kuća
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 6. 4. 1932.
Uloga: Peredovikov

Alexandre Dumas, fils: Gospodin Alfons
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 9. 4. 1932.
Uloga: Remi

Mihajlo Sretenović: Car Ćira
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 3. 5. 1932.
Uloga: Prvi dvornik

Franz Arnold – Ernst Bach: Španska muha
Režija: nije naznačeno
Premijera: 8. 5. 1932.
Uloga: Kohan

William Somerset Maugham: Sveti plamen
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 12. 5. 1932.
Uloga: Major Likonda

Sezona 1932/33.

Ivo Vojnović: Lazarevo vaskrsenja
Režija. Jovan Jeremić
Premijera: 24. 9. 1932.
Uloga: Peti Arnaut, Muja

Henri Meilhac – Albert Milland (libreto): Mamzel Nituš
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 27. 9. 1932.
Uloga: Celestin

Branislav Nušić: Narodni poslanik
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 4. 10. 1932.
Uloga: Drugi građanin

Marcel Pagnol: Topaz
Režija: Dušan Radenković
Premijera: 19. 1. 1932.
Uloga: Miš

Radoslav M. Vesnić: Putem iskušenja
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 11. 10. 1932.
Uloga: Pavo

Gaston – Armand de Caillavet – Robert de Flers: Lepa pustolovina
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 1. 11. 1932.
Uloga: Gistu

Istvan Geczy (Stevan Geci): Divljuša
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 9. 11. 1932
Uloga: Paja Pištić

Bayard Veiller: Suđenje Meri Dogan
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 16. 11. 1932.
Uloga: Plested

Melchiorre Lengyel: Antonija
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 23. 11. 1932.
Uloga: Vince Fanči

Nikolaj Vasiljevič Gogolj: Revizor
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 7. 12. 1932.
Uloga: Osip

Edmond Rostand: Sirano de Beršerak
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 21. 12. 1932.
Uloga: Kaluđer

Stevan R. Bjelovuk: Vrbašanka
Režija: Miloš Rajčević
Premijera: 28. 12. 1932.
Uloga: Janko

Antony Mars – Maurice Desvallieres:
Kakav otac, takav sin
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 8. 3. 1933.
Uloga: Vivarel

Victor Hugo: Zvonar Bogorodičine crkve
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 15. 3. 1933.
Uloga: Stotnik

František Langer: Periferija
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 22. 3. 1933.
Uloga: Komesar

Lav Nikolajevič Tolstoj: Živi leš
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 1. 4. 1933.
Uloga: Strahov, Delovođa

Eugene Scribe – Ernest Legouve: Ženski rat
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 5. 4. 1933.
Uloga: Baron Monrišari

Walter Nithak – Sthan: Život Isusa Hrista
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 12. 4. 1933.
Uloga: Kajafa

Jean Baptiste Poquelin Moliere: Uobraženi bolesnik
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 19. 4. 1933.
Uloga: Doktor Pirgon

Osman Đikić: Zlatija
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 26. 4. 1933.
Uloga:Meho

Branislav Nušić: Beograd nekad i sad
Režija: Dobrivoj Radenković
Premijera: 7. 6. 1933.
Uloga: Gospodin Toša

Ben Jonson: Volpone
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 14. 6. 1933.
Uloga: Korvino

Karl Bakony (Libreto): Jesenji manevar:
Režija: Jovan Jeremić
Premijera: 21. 6. 1933.
Uloga: Turi

Sezona 1933/34.

Bernhard Buchbinder: On i njegova sestra
Režija: Aleksandar Cvetković
Premijera: 4. 10. 1933.
Uloga: Kolarac

Arnaldo Fraccaroli: Mala Biragi
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 7. 10. 1933.
Uloga: Konte Lanca Robio:

Avery Hopwood: Uzoran muž
Režija: Aleksandar Cvetković
Premijera: 24. 9. 1933.
Uloga: Harigan

Milovan Glišić: Dva cvancika
Režija: Dušan Đ cvetković
Premijera: 1. 11. 1933.
Uloga: Panoramdžija

Josip Kosor: Požar strasti
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 21. 9. 1933.
Uloga: Bilježnik, Matić

Branislav Nušić: Gospođa Ministarka
Režija:Vaso Kosić
Premijera: 15. 2. 1934.
Uloga: Teča Panta

Svetozar Ćorović: Zulumćar (Obnova)
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 19. 10. 1933.
Uloga: Petar

Ivan Cankar: Kralj na Betajnovi
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 28. 3. 1934.
Uloga: Pisar

Emmerich Kalman: Kneginja čardaša
Režija: Aleksandar Cvetković
Premijera: 14. 3. 1934.
Uloga: Mak Grave

Charles Dickens: Cvrčak na ognjištu
Režija: nije naznačena
Premijera: 28. 2. 1934.
Uloga: Tekiton

Branislav Nušić: Mister Dolar
Režija: Dušan Đ. Cvetković
Premijera: 11. 4. 1934.
Uloga: Redaktor lista

Jaroslav Hašek – Max Brod – Hans Reimann: Dobri vojnik Švejk
Režija: Dučan Đ Cvetković
Premijera: 11. 10. 1933.
Uloga: Švejk

Ilija Stanojević: Dorćolska posla
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 2. 5. 1934.
Uloga: Pavle

Sezona 1934/35.

Branislav Nušić: Nahod
Režija: Aleksandar Vereščagin
Premijera: 14. 11. 1934.
Uloga: Branko Mladenović

William Shakespeare: Bogojavljenska noć
Režija: Aleksandar Vereščagin
Premijera: 22. 11. 1934.
Uloga: Andrija Groznica

Bruno Granichstadtem: Orlov
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 26. 12. 1934.
Uloga: Fred, Bifeter

Nikolaj Jevrejinov: Glavna stvar
Režija: Aleksandar Verečžščagin
Premijera: 16. 1. 1935.
Uloga: Maske Parakleta – Paraklet, Vračara, dr Fragoli, Žmit, Monah, Harlekin

Borivoj Jevtić: Fra Jukićevo znamenje
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 23. 1. 1935.
Uloga: Pop Jakov

Milica Stojanović – Vlatković: Junačina Grujo
Režija: Aledsandar Vereščagin
Premijera: 30. 1. 1935.
Uloga: Vukodlak

Velmar Janković: Sreća A. D.
Režija: Aleksandar Vereščagin
Premijera: 13. 3. 1935.
Uloga: Astor II, Jung

Alexandre Dumas, pere: Kin
Režija: Aleksandar Vereščagin
Premijera: 20. 3. 1935.
Uloga: Hemtkorn, Reditelj

Stefan Lazarov Kostov: Golemanov
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 3. 4. 1935.
Uloga: Vladimirov

Felix Gandera: Ništa bez muške glave
Režija: Aleksandar Vereščagin
Premijera: 27. 3. 1935.
Uloga: Dmitri Stepanović

Charles Dickens: David Koperfild
Režija: Aleksandar Vereščagin
Premijera: 10. 4. 1935.
Uloga: Mikober

Ivo Tijardović: Mala Florami
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 1. 5. 1935.
Uloga: Šjor Bepo

Sezona 1935/36.

Petar Petrović Pecija:
Režija: Miloš Rajčević
Premijera: 8. 9. 1935.
Uloga: Načelnik

Srećko Albini: Barun Trenk (opereta)
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 12. 9. 1035.
Uloga: Klemens Vurzbaher

Ljubinka Bobić: Naši maniri
Režija: Miloš RajčevIć
Premijera: 2. 10. 1935.
Uloga: Igrač

Laszlo Fodor: Poljubac pred ogledalom
Režija: Miloš Rajčević
Premijera: 16. 10. 1935.
Uloga: Jedan nepoznati gospodin

Branislav Nušić: Ujež
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 13. 12. 1935.
Uloga: Sušić

Blanka Hudoba: Bosanska ljubav
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 4. 12. 1935.
Uloga: Salko

Stafan Lazarov Kostov: Skakavci
Režija: Miloš Rajčević
Premijera: 18. 12. 1935.
Uloga: Dimitrije

Laszlo Bus Fekete: Trafika
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 26. 12. 1935.
Uloga: Pijani čovjek

Petar S Petrović: Oslobođenje Koste Šljuke
Režija: Miloš Rajčević
Premijera: 9. 1. 1936.
Uloga: Načelnik, Pop

Jan Stodola: Čaj za gospodina senator:
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 15. 1. 1936.
Uloga: Sergej Ivanović Lopuškin

Lav Nikolajevič Tolstoj: Vaskrsenje
Režija: Miloš Rajčević
Premijera: 22. 1. 1936.
Uloga: Gerasimovič, Novodvorov

William Shakespeare: Otelo
Režija: Vasa Kosić
Premijera: 1. 2. 1936.
Uloga: Prvi časnik

Milan Đoković: Dogovor kuću gradi
Režija: Miloš Rajčević
Premijera: 4. 3. 1936.
Uloga: Reporter

Milan Begović: Dva prstena
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 11. 3. 1936
Uloga: Profesoe, Franjo Asiški, Zekić

Lav Nikolajevič Tolstoj: Ana Karenjina
Režija: Miloš Rajčević
Premijera: 18. 3. 1936.
Uloga: Korsinski

Ljubinko Petrović: Suđaje
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 25. 3. 1936.
Uloga: Srđan

Eugene Labiche – E. Martene: Perišonov put
Režija: nije naznačena
Premijera: 1. 4. 1936.
Uloga: Mažera

Franz Schubert – Heinrich Berte: Tri djevojčice (Opereta)
Režija: Vaso Kosić
Premijera: 15. 4. 1936.
Uloga: Kristian Čel

Dušan Đ. Cvetković: Jovanča meraklija
Režija: Dušan Đ. Cvetković
Premijera: 29. 4. 1936.
Uloga: Miloš

Petar Petrović Pecija: Bećaruša
Režija: Miloš Rajčević
Premijera: 3. 5. 1936.
Uloga: Treći momak

Dušan Đ Cvetković: Zenifa
Režija: Miloš Rajčević
Premijera: 6. 11. 1935 ( u Bihaću)
Uloga: Nazir